روز کوروش کبير


image

روز کوروش کبير

روز ۷ آبان (۲۹ اکتبر) که تاريخ نويسان آن را روز ورود کوروش به بابل و صدور منشور کوروش مي‌دانند به پيشنهاد سازمان بين‌المللي نجات پاسارگاد٬ روز کوروش کبير انتخاب و نام‌گذاري شده است.
اين روز به مناسبت پايان تصرف امپراتوري بابل به دست سپاه هخامنشيان (۲۹ اکتبر سال ۵۳۹ پيش از ميلاد) و پايان دوران ستمگري در جهان باستان انتخاب شده‌است.

بخشي از زندگي کوروش بزرگ

کوروش دوم که به کوروش بزرگ و کوروش کبير مشهور است، بنيان‌گذار و نخستين شاه شاهنشاهي هخامنشي بود که در بين سال‌هاي ۵۵۹ تا ۵۲۹ پيش از ميلاد، بر نواحي گسترده‌اي از آسيا حکومت مي‌کرد. کوروش در استوانهٔ خود که در بابل کشف شده، خودش را «فرزند کمبوجيه، شاه بزرگ انشان، نوادهٔ کوروش، شاه بزرگ انشان، نوادهٔ چيش‌پيش، شاه بزرگ انشان، از خانواده‌اي که هميشه پادشاه بوده‌است» معرفي مي‌کند.

به گفتهٔ هرودوت (نخستين تاريخ‌نگار يوناني زبان) ، کوروش نسب شاهانه داشته‌است و به‌جز کتزياس، ديگر نويسندگان يوناني، ماندانا دختر آستياگ را مادر کوروش دانسته‌اند و گزارش داده‌اند که کوروش حاصل ازدواج کمبوجيه يکم و ماندانا بوده‌است. برخي از مورخان امروزي اين روايت را معتبر مي‌دانند اما برخي ديگر اعتقاد دارند رواج اين روايت ريشه‌هاي سياسي داشته‌است و هدفش اين بوده که از بنيان‌گذار شاهنشاهي هخامنشي، مردي نيمه‌مادي بسازد تا مادها را با فرمانروايي پارس‌ها آشتي دهد و اصولاً رابطه‌اي بين ماندانا دختر آستياگ و کوروش قائل نيستند و آن را افسانه مي‌دانند.

دربارهٔ کودکي و جواني کوروش و سال‌هاي اوليهٔ زندگي او روايات متعددي وجود دارد؛ اگرچه هر يک سرگذشت تولد وي را به شرح خاصي نقل کرده‌اند، اما شرحي که آنها دربارهٔ ماجراي زايش کوروش ارائه داده‌اند، بيشتر شبيه افسانه‌است. هرودوت در مورد دستيابي کوروش به قدرت، چهار داستان نقل مي‌کند. ولي فقط يکي از آنها را معتبر مي‌داند. طبق نظر گزنفون از قرن پنجم تا چهارم پيش از ميلاد مسيح يک سلسله داستان‌هاي متفاوت دربارهٔ کوروش نقل مي‌شده‌است.

کوروش ابتدا عليهٔ شاه ماد طغيان کرد و سپس به پايتخت حکومت ماد در هگمتانه يورش برد و با کمک‌هايي که از درون سپاه ماد به او شد، هگمتانه را فتح کرد. سپس کرزوس، شاه ليديه را شکست داد و به‌سوي سارد لشکر کشيد و پس از دو هفته، شهر سارد به اشغال نيروهاي ايراني درآمد. کوروش مسئوليت فتح ديگر شهرهاي آسياي صغير را به فرماندهانش واگذار کرد و خود به اکباتان بازگشت و به‌سوي «پارت»، «زرنگ»، «هرات»، «خوارزم»، «باختر»، «سغد»، «گندار»، «ثه‌تَ‌گوش» و «اَرَخواتيش» لشکر کشيد. جزئيات اين جنگ‌ها در تاريخ ثبت نشده‌است و اطلاع کمي دربارهٔ کيفيت اين نبردها وجود دارد.

در بهار سال ۵۳۹ پيش از ميلاد، کوروش آهنگ تسخير بابل را کرد و وارد جنگ با بابل شد. به گواهي اسناد تاريخي و عقيدهٔ پژوهشگران، فتح بابل بدون جنگ بوده‌است و توسط يکي از فرماندهان کوروش به‌نام گئوبروه در شب جشن سال نو انجام شد.
هفده روز پس از سقوط بابل، در روز ۲۹ اکتبر سال ۵۳۹ پيش از ميلاد، خود کوروش وارد پايتخت شد.

استوانهٔ کوروش پس از شکست دادن نبونعيد و تصرف بابل، نوشته شده و به منزلهٔ سند و شاهد تاريخي پرارزشي‌است. در سال ۱۹۷۱ ميلادي، سازمان ملل متحد استوانهٔ کوروش را به همهٔ زبان‌هاي رسمي سازمان منتشر کرد و بدلي از اين استوانه در مقر سازمان ملل در شهر نيويورک قرار داده شد.

هرودوت گزارش مي‌دهد که کوروش در جنگ با ماساگت‌ها کشته شد؛ ولي اين ديدگاه را اکثر مورخان جديد رد مي‌کنند و معتقدند که داستان هرودوت ساختگي است. تنها منبع موثق کهني که غيرمستقيم به مرگ کوروش اشاره مي‌کند، دو لوح و سند گلي يافت‌شده در بابل است که نخستين آن مربوط به دوازدهم اوت ۵۳۰ پيش از ميلاد است که تاريخ آن «نهمين سال کورش، شاه کشورها» را نشان مي‌دهد.

سند دوم که مربوط به سي و يکم اوت ۵۳۰ پيش از ميلاد است، «سال آغاز فرمانروايي کمبوجيه، شاه کشورها» را بر خود دارد. اين دو سند که در ظاهر اهميت چنداني ندارند، در واقع نشان مي‌دهند که کوروش در فاصلهٔ بين ۱۲ تا ۳۱ اوت سال ۵۳۰ پيش از ميلاد درگذشته‌است و يا حداقل، خبر درگذشت وي و بر تخت‌نشيني کمبوجيه در اين تاريخ به بابل رسيده‌است

این ورودی در News فرستاده شده است. پایاپیوند به آن را نشانه‌گذاری کنید.